10+ Cách xử lý Nhện Đỏ, kẻ thù số một của cây trồng


Nhện đỏ là loài dịch hại nhỏ li ti hút nhựa cây. Chúng tấn công mặt dưới lá cây và hút nhựa sống của cây; khi bị nhiễm nhện đỏ với số lượng lớn, cây có thể bị chết. Bài viết dưới đây của chúng tôi sẽ chia sẻ cách nhận biết nhện đỏ và đưa ra một số phương pháp trừ nhện đỏ.

Nhện đỏ là gì?

Nhện đỏ

Có tên khoa học là Tetranychus sp, thuộc họ Tetranychidae, bộ Acarina.

Đặc điểm hình thái

Trứng: Rất nhỏ, có hình cầu hoặc hình củ hành, bóng, mọng và thường được đẻ sát gân lá ở cả hai mặt lá (thường là được gắn chặt vào mặt dưới của lá, ở những nơi có tơ do nhện tạo ra trong khi di chuyển). Khoảng 4 – 5 ngày sau trứng nở.

Ấu trùng: Hình bầu dục, có 3 đôi chân. Những ấu trùng sẽ nở ra thành trùng cái thay da 3 lần trong khi những ấu trùng sẽ nở ra thành trùng đực thay da chỉ có 2 lần. Giai đoạn ấu trùng phát triển từ 5 – 10 ngày.

Đặc điểm hình thái nhện đỏ

Thành trùng: Thân rất nhỏ khoảng 0,4 mm, thành trùng đực có kích thước nhỏ, khoảng 0,3 mm. Toàn thân phủ lông lưa thưa và thường có màu xanh, trắng hay đỏ với đốm đen ở 2 bên thân mình.

Nhện đỏ có 8 chân, thành trùng cái màu vàng nhạt hay hơi ngả sang màu xanh lá cây. Nhìn xuyên qua cơ thể có thể thấy được hai đốm màu đậm bên trong, đó là nơi chứa thức ăn.

Sau khi bắt cặp, thành trùng cái bắt đầu đẻ trứng từ 2 – 6 ngày, mỗi nhện cái đẻ khoảng 70 trứng. Nhện đỏ hoàn tất một thế hệ từ 20 – 40 ngày.

Khả năng gây hại

☑ Thường sống ở mặt dưới lá, cả ấu trùng và thành trùng thành nhện đỏ đều ăn biểu bì và chích hút mô dịch của lá cây khi lá bước vào giai đoạn bánh tẻ trở đi làm cây bị mất màu xanh và có màu vàng.

☑ Khi cây bệnh nặng lá cây bị phồng rộp sau đó cằn lại, vàng, thô cứng và cuối cùng sẽ bị khô đi. Màu vàng của lá dễ nhìn thấy nhất là ở mặt dưới lá, làm giảm phẩm chất và năng suất trái. Khi mật số cao, cả cành non cũng bị nhện đỏ tấn công, cành cũng trở nên khô và chết.

☑ Đối với cây ăn quả, nhện đỏ làm cho trái bị vàng, sạm và nứt khi trái lớn. Hoa bị hại có thể bị thui, rụng. Ngoài ra, nhện đỏ còn có thể tuyền bệnh virus cho cây.

Cách nhận biết

Dấu hiệu nhận biết nhện đỏ

☑ Nếu cây bị nhiễm nhện đỏ, lá cây có thể xuất hiện các đốm vàng. Khi ánh sáng rọi lên lá cây, bạn sẽ nhìn thấy ánh bạc, thậm chí các vệt màu đồng hoặc bạc trên lá.

☑ Kiểm tra xem có các mạng trắng trên cây không. Đây là một dấu hiệu cho thấy sự xuất hiện của nhện đỏ. Mạng nhện thường tập trung xung quanh những nơi ăn của chúng. Tuy nhiên không phải loài nhện đỏ nào cũng giăng mạng.

☑ Để xác định sự xuất hiện của nhện đỏ là lấy một tờ giấy trắng, đặt bên dưới cây mà bạn nghi ngờ có nhện đỏ và rung nhẹ cuống lá. Một số nhện đỏ sẽ rơi xuống giấy. Bạn có thể nhìn thấy chúng rõ hơn qua kính lúp.

☑ Các dấu hiệu hư hại khác bao gồm: lá cây bị méo mó, biến dạng, héo rũ, xuất hiện các đốm, sọc hoặc biến màu trên bề mặt lá. Nếu bị nhiễm nặng, lá cây có thể bắt đầu rụng.

Phương pháp diệt trừ nhện đỏ

Phương pháp sinh học

1. Thường xuyên lau rửa các cây trong nhà

☑ Dùng 3 thìa canh nước rửa bát cho mỗi 4 lít nước, hoặc bất kỳ loại xà phòng nào, nhưng tốt nhất là xà phòng tự nhiên làm từ dầu ô liu. Dùng miếng bọt biển nhúng vào nước xà phòng và lau lên từng chiếc lá cây hoặc rót vào bình xịt để xịt lên mặt dưới lá.

☑ Nếu trên cây vẫn còn nhện đỏ, 6 ngày sau bạn hãy lau rửa lá bằng nước xà phòng lần nữa. Lưu ý rằng một số loài cây đặc biệt nhạy cảm với xà phòng, do đó bạn nên cân nhắc thử lên một phần nhỏ trên cây trước khi xịt lên cả cây.

2. Dùng thuốc trừ nhện gốc thực vật

Dầu Neem diệt nhện đỏ

☑ Dầu neem là một loại thuốc trừ nhện hại làm từ hạt của cây neem. Dầu neem rất công hiệu trong việc diệt trừ nhện đỏ, ngoài ra cũng có tác dụng ngăn ngừa và điều trị bệnh phấn trắng.

☑ Tinh dầu hương thảo cũng có hiệu quả tương tự như thuốc trừ sâu hữu cơ, sẽ diệt nhện đỏ và không làm hại các loài nhện săn mồi có ích khác. Thử xịt dung dịch tinh dầu hương thảo và nước lên lá cây bị nhiễm nhện đỏ.

☑ Cinnamite, một loại thuốc trừ dịch hại không độc, được làm từ tinh dầu quế. Mặc dù an toàn và có tác dụng diệt trừ nhện đỏ, nhưng loại thuốc này không diệt được trứng. Vì vậy, phải sử dụng cách khoảng 3 ngày một lần trong 2 tuần để đảm bảo các trứng nhện đỏ mới nở cũng bị tiêu diệt hết.

3. Dùng trà thảo mộc tự pha chế

☑ Pha trà thảo mộc với 1 thìa canh bột quế, 1 thìa canh bột đinh hương và 2 thìa canh gia vị Ý pha cùng 1 lít nước. Đun sôi nước, sau đó tắt bếp.

☑ Khi nước đã nguội bớt, cho thêm khoảng 2 thìa canh (30 ml) tỏi tươi nghiền. Chờ cho nước nguội hẳn, sau đó lọc qua một mảnh vải lấy nước bỏ bã.

☑ Sau đó thêm một chút nước rửa bát vào trà rồi rót vào bình xịt. Xịt vào mặt dưới lá cây bị nhiễm nhện đỏ cách 3 ngày một lần trong 2 tuần. Phương pháp này sẽ tiêu diệt nhện đỏ rất hiệu quả.

4. Dùng muối hữu cơ

Hòa với nước và phun lên các cây dễ bị nhiễm nhện đỏ vào buổi tối để tạo môi trường mát và ẩm hơn. Khi đó các loại a-xít béo hoặc muối kali sẽ chà xát vào cơ thể nhện đỏ.

5. Tạo điều kiện sinh sống cho thiên địch của nhện đỏ

☑ Các loài côn trùng săn mồi như ấu trùng bọ cánh gân (lacewing larvae), bọ trĩ bắt mồi (predacious thrip) và bọ rùa có thể giúp giảm số lượng nhện đỏ nếu được khuyến khích ở lại trong vườn.

Bọ rùa bắt nhện đỏ

☑ Các cây thảo mộc như rau dền và lưu ly có thể thu hút bọ rùa vào vườn, vì vậy nên trồng những loại cây này xung quanh, nhưng tránh trồng quá nhiều sẽ tạo điều kiện cho nhện đỏ phát triển hơn.

☑ Có thể thu mua các loài côn trùng này trên mạng, tại trung tâm làm vườn hoặc thông qua quảng cáo trên các tạp chí.

☑ Một loại nhện bắt mồi cũng có thể được dùng để chống lại nhện đỏ. Đó là loại Phytoseiulus persimilis hoặc các loài nhện bắt mồi khác ở trung tâm làm vườn và làm theo hướng dẫn.

Trong điều kiện thích hợp, nhện bắt mồi có thể làm giảm số lượng nhện đỏ. Điều thú vị là bọ rùa sẽ không đụng đến nhện bắt mồi mà chỉ tấn công nhện đỏ.

Phương pháp hóa học

1. Dùng cồn tẩy rửa

Cồn isopropyl có thể tiêu diệt nhện đỏ rất hiệu quả. Bạn chỉ cần thấm cồn vào một mảnh vải sạch và lau lên mặt dưới là cây nhiễm nhện đỏ.

2. Diệt trừ nhện đỏ bằng dung dịch lưu huỳnh

Dùng dung dịch lưu huỳnh xịt đều lên lá cây. Không dùng lưu huỳnh bột, vì bột lưu huỳnh có thể bay lên, và bạn có thể hít phải. Đảm bảo không xịt dung dịch lưu huỳnh trong vòng 30 ngày khi sử dụng tinh dầu cho cây hoặc khi nhiệt độ vượt quá 32 độ C.

3. Phun thuốc bảo vệ thực vật

Phun các thuốc có hỗn hợp hoạt chất (Chlorantraniliprole + Abamectin)… Chú ý dùng khi dùng thuốc cần luân phiên thuốc để tránh nhện hại lờn thuốc. Có thể dùng các loại thuốc như Comite, Pegasus, Kelthane, Ortus, Nissorun, dầu khoáng DC- Tron Plus.

Nhện đỏ trên cây ớt

Dấu hiệu nhận biết

Cả nhện trưởng thành và ấu trùng đều tập trung sống ở mặt dưới phiến lá của những chiếc lá non đang chuyển dần sang bánh tẻ. Loại nhện đỏ sẽ ăn phá lá, búp, cành non, quả.  Làm xoăn nõn, lá non, hút dinh dưỡng trong trái làm cho trái bị vàng, sạm và nứt khi trái to dần lên.

Nhện đỏ hại cây ớt

Thuốc đặc trị nhện đỏ trên cây ớt

1. Supracide 40EC

Tác dụng tiếp xúc, vị độc mạnh khả năng thấm sâu nhanh, hiệu quả diệt nhện đỏ và sâu cao khi nằm cả mặt dưới lá, hạn chế được rửa trôi khi trời mưa. Nhờ tính thẩm thấu qua lớp sáp nên triệt tiêu nhanh khả năng bám dính của loại nhện này.

Hoạt chất: Methidathion 40%

Cách dùng: Pha thuốc 10-15 ml cho bình 8 lít nước, sau đó phun đều lên cây. Phun lại lần 2 cách 7 -10 ngày nếu mật số nhện đỏ quá cao.

2. Pegasus 500SC 10ml

Tác động tiếp xúc, vị độc và xông hơi, nhện bị tê liệt sau khi phun thuốc, không ăn nên không còn tiếp tục gây hại và chết 2 – 5 ngày sau phun. Ngoài ra Pegasus còn diệt ấu trùng, thành trùng và trứng của một số loại nhện.

Hoạt chất: Diafenthiuron 500g/l

Cách dùng: Pha 7-10ml thuốc với 8 lít nước hoặc 15-20ml thuốc với 16 lít nước rồi phun đẫm toàn cây.

Nhện đỏ trên cây hoa hồng

Không chỉ có loài hoa hồng leo mà những loại hoa hồng khác cũng có nguy cơ bị nhện đỏ tấn công, những loài nhện này rất khó phát hiện, vì thế khi cây bị tấn công khá nặng rồi mọi người mới biết thì đã quá muộn dưới đây là cách diệt tận góc nhện đỏ cho cây hoa hồng.

Dấu hiệu nhận biết

Thông thường nhện đỏ rất thích núp ở mặt dưới của lá nên chúng ta phải lật lá lên soi, soi thật kỹ các đốm nhỏ liti đang bò thì mới thấy chúng và sẽ gây nên bệnh vàng lá trên cây hồng do nhện đỏ.

Nhện đỏ hại cây hoa hồng

Đôi khi các bạn cần thấy trên các ngọn cây có xuất hiện tơ nhện mỏng và nhỏ bao quanh ngọn, và có các con nhỏ liti như đầu kim bò trên đó thì đó chính là nhện đỏ, khi bạn nhìn thấy tơ nhện thì trên cây đã và đang có rất nhiều nhện rồi.

Thuốc đặc trị nhện đỏ trên hoa hồng

Nhện đỏ hại cây hoa hồng có một đặc điểm là nằm ở mặt dưới của lá, mà đa phần lá của các loại cây hoa lại nằm ở dưới thấp nên rất khó cho việc đưa vòi xịt thuốc xuống bên dưới để xịt ướt mặt dưới của lá (nơi nhện đang bu bám).

Vì thế việc phun xịt thuốc hóa học để diệt trừ nhện thường cho hiệu quả không cao, sau đây là cách sử dụng dung dịch tự chế để loại bỏ nhện đỏ trên cây.

1. Sử dụng xà phòng hoặc nước rửa chén pha với dầu nông nghiệp

Cách làm: Cho xà phòng hoặc nước rửa chén và dầu dùng cho nông nghiệp trộn chung, lắc đều rồi pha với nước. Sau đó xịt đều lên cây, nhất là xịt vào mặt dứoi của lá hoa hồng dầu sẽ làm nhện bị dính lại cộng với xà phòng có tính tẩy rửa nên sẽ làm nhện chết dần dần.

Diệt nhện đỏ bằng nước rửa chén

Công thức pha cơ bản: Hai muỗng canh dầu ăn + nửa muỗng cà phê xà phòng + 4 lít nước khuấy đều và khi xịt lên cây phải lắc thường xuyên.

Lưu ý:

☑ Khi pha phải chú ý tới nồng độ, tùy theo nhiệt độ khí trời và loại cây có sức chịu đựng khác nhau không bị cháy và chết cây.

☑ Trước khi áp dụng nên pha xà phòng hoặc nước rửa chén và dầu ở nồng độ mình muốn đem xịt thử ở một nhánh nhỏ của cây nếu thấy không bị cháy cây lúc đó mới đem xịt tất cả cây.

☑ Trường hợp không có dầu nông nghiệp có thể thay thế bằng dầu ăn hay loại dầu nào không làm cháy cây là được.

2. Sử dụng bột gạo, bột mì hoặc bột năng

Cách làm: Lấy bột đem khuấy với nước lạnh trước cho đều rồi sau đó dùng nước thật sôi đổ vào, vừa đổ, vừa khoấy, khi thành hồ, không đóng cục nữa, lúc này mới đổ thật nhiều nước vào theo tỷ lệ mình muốn.  Sau đó dùng vải xô hoặc khăn sạch lọc lại rồi xịt lên cây.

Lưu ý: Dùng bột năng là tốt nhất. Và phương pháp này nên xịt vào lúc trời nắng để cho hiệu quả cao nhất.

Nhện đỏ trên cây cảnh, cây bonsai, cây mai

Dấu hiệu nhận biết

☑ Do cơ thể của nhện rất nhỏ vì thế để phát hiện nhện cần phải dùng kính lúp kiểm tra hoặc ngắt những lá mai nghi ngờ có nhện đặt vào giữa hai tờ giấy trắng rồi lấy tay vuốt nhẹ phía ngoài tờ giấy.

☑ Nếu thấy trên mặt giấy có những chấm nhỏ màu vàng xanh, hồng hay đỏ thì lá đó đang có nhện gây hại, những chấm này càng nhiều thì chứng tỏ mật độ của nhện càng cao.

Nhện đỏ hại cây cảnh

Thuốc đặc trị nhện đỏ trên cây cảnh, cây bonsai, cây mai

1. Danitol 10EC

Danitol 10EC có tác động tiếp xúc, thấm sâu mạnh, hiệu quả diệt trừ cao đối với nhiều loại sâu và nhện hại trên nhiều loại cây trồng  và cây cảnh khác nhau…

Danitol 10EC

Hoạt chất: Fenpropathrin 10% w/v

Cách dùng: Pha 20-25 ml thuốc với 8 – 10 lít nước, phun đẫm đều tán lá cây.

2. Comite 73EC

Hoạt động theo cơ chế: Tiếp xúc và xông hơi. Nhờ hai tác động diệt trừ nhện hợp lực nên hiệu lực cao diệt được nhện đã kháng các loại thuốc khác.

Bằng cách xông hơi mạnh, Comite thâm nhập vào các lổ thở trên thân nhện, đánh bật và diệt cả nhện ẩn nấp nơi khó phun, mặt dưới lá. Từ đó gây rối loạn chuyển hóa , hô hấp và rối loạn dẫn truyền thần kinh.

Comite 73EC

Ngay sau khi tiếp xúc thuốc, nhện bị liệt rung, thay đổi hành vi, ngừng ăn, ngừng đẻ trứng và chết hoàn toàn. Diệt cả nhện trưởng thành và nhện non. Hiệu lực kéo dài và giảm bớt sự xuất hiện lứa sau. Thuốc trừ được các loài nhện hại bông, đậu đỗ, chè, cây ăn quả, cây cảnh.

Hoạt chất: Propargite

Cách dùng: Pha 15-16ml thuốc với 16 lít nước, lượng nước phun đẫm càng nhiều càng tốt.

3. Ortus 5SC

Thuốc trừ nhện Ortus đăng ký và sản xuất tại Nhật Bản, được phân phối bởi cty Bảo Vệ Thực Vật 1 Trung Ương, là thuốc đặc hiệu trừ nhện, diệt trừ tất cả các giai đoạn phát triển của nhện nên hiệu lực rất cao và kéo dài. Không mùi, dùng để tiêu diệt nhện đỏ rất hiệu quả.

ORTUS 5SC

Hoạt chất: Fenpyroximate 5%

Cách dùng: Pha 12-17ml thuốc với 8-10L nước. Phun ướt đẫm, đều tán lá.

4. Một số biện pháp phòng trị nhện đỏ

☑ Không nên trồng hoặc đặt các chậu quá sát nhau để luôn tạo độ thông thoáng cho vườn. Thường xuyên kiểm tra lá cây, đặc biệt giai đoạn lá bánh tẻ trở đi, để kịp thời phát hiện và có biện pháp diệt trừ.

☑ Tỉa bỏ những cành, lá không cần thiết bên trong tán cây để tán cây luôn luôn được thông thoáng.

☑ Tưới phun với áp lực mạnh lên toàn cây, nhất là lá khi mật độ nhện cao.

☑ Bón phân dứt điểm thành từng đợt và phải bón cân đối giữa đạm, lân và kali. Nếu vườn bị nhện gây hại nhiều thì nên tăng cường bón thêm phân lân và kali.

Lưu ý

☑ Phương pháp kiểm soát sinh học tốt hơn hóa học, vì nhện đỏ thường kháng thuốc trừ sâu rất nhanh.

Thêm vào đó thuốc trừ sâu cũng tấn công cả các loài côn trùng săn mồi khác vốn có khả năng kiểm soát tình trạng nhiễm nhện đỏ và lập lại sự cân bằng trong tự nhiên. Do đó phải thận trọng hơn khi sử dụng.

☑ Việc diệt trừ nhện đỏ có thể rất khó khăn vì vậy để thành công bạn phải kiên trì, cố gắng không tạo điều kiện thích hợp cho nhện đỏ phát triển (độ ấm, nơi ẩn nấp và một chút độ ẩm đối với hầu hết các loài, khô ráo hoàn toàn với một số loài khác).

☑ Một số virus thực vật lây truyền qua nhện đỏ. Đây cũng là một lý do xác đáng để tiêu diệt chúng.

Bài Cùng Chuyên Mục Sâu Bệnh